Wanneer hard werken ineens niet meer genoeg is

Van meewerken naar leidinggeven binnen het familiebedrijf

Binnen familiebedrijven ontstaat leiderschap zelden van de ene op de andere dag. Het begint meestal heel praktisch: gewoon meewerken op de werkvloer. Doen wat nodig is. Problemen oplossen. Schouders eronder.

Eerst als vakman, later als aanspreekpunt en uiteindelijk als degene die richting moet geven. 

Dat zie je vaak terug bij de oprichter van het familiebedrijf. In de beginjaren draait alles om ondernemen, aanpakken en zelf uitvoeren. Maar naarmate het familiebedrijf groeit, verandert die rol langzaam.

Ineens draait het niet alleen meer om zelf hard werken, maar ook om loslaten, delegeren, keuzes uitleggen en overzicht houden. En dat vraagt om heel andere vaardigheden.

 

Goed in je vak is niet automatisch goed in leidinggeven

Hetzelfde gebeurt vaak bij medewerkers die doorgroeien naar een leidinggevende functie. Vaak zijn dit loyale en hardwerkende mensen die hun vak uitstekend verstaan. Mensen die jarenlang vooropliepen op de werkvloer. Alleen ontstaat er dan vaak een confronterend moment, want goed zijn in je vak betekent niet automatisch dat leidinggeven vanzelf goed gaat.

Plotseling draait het om andere dingen:

• communiceren
• coachen
• grenzen stellen
• omgaan met weerstand
• inspelen op verschillende persoonlijkheden

 

Ook bedrijfsopvolgers herkennen die overgang vaak sterk. Zij groeien op binnen het familiebedrijf, kennen het bedrijf door en door en werken jarenlang mee tussen dezelfde collega’s. 

Totdat de rol verandert. Ineens kijken collega’s anders naar hen. Medewerkers verwachten richting en duidelijkheid. Terwijl familieverhoudingen ondertussen gewoon blijven bestaan en juist daar ontstaat vaak de uitdaging.

 

Leiderschap is minder zwart-wit dan het lijkt

In de praktijk blijkt leiderschap veel minder zwart-wit dan het vooraf leek. Neem bijvoorbeeld die medewerker die structureel nét iets anders doet dan je vraagt. Niet verkeerd genoeg voor een groot conflict, maar wel genoeg om frustratie op te bouwen binnen het team.

Wat doe je dan?

Vroeger werd daar misschien sneller hard op ingegrepen. Maar in de huidige arbeidsmarkt ligt dat vaak anders. Een medewerker vervangen is niet vanzelfsprekend. Tegelijkertijd zorgt niets doen meestal ook voor onrust. Welke keuze maak je dan als leidinggevende?

 

Of je hebt een goed idee. Een verandering waarmee klanten beter geholpen worden en processen slimmer verlopen. Je presenteert het enthousiast tijdens een teamoverleg. En vervolgens gebeurt precies het tegenovergestelde van wat je verwacht. Weerstand, twijfels en bezwaren.

Terwijl je zelf denkt: dit is toch juist een verbetering?

 

Schakelen

Dat zijn vaak de momenten waarop leiders ontdekken dat leidinggeven niet draait om nog harder werken of nog meer zelf het voortouw nemen.

Leiderschap draait uiteindelijk om iets anders: het vermogen om verschillend te handelen in verschillende situaties. Want iedere medewerker is anders en iedere situatie vraagt iets anders. De ene keer vraagt leiderschap om duidelijkheid en richting en de andere keer juist om luisteren, geduld en uitleg.

Goed leiderschap draait daarom niet om een perfecte leiderschapsstijl. Het draait om het herkennen van situaties, het begrijpen van mensen en bewust schakelen tussen verschillende manieren van leidinggeven. Misschien is dat wel het kantelpunt waarop iemand stopt met alleen hard werken ín het bedrijf… en begint met echt leidinggeven aan mensen.

 

 

3 praktische tips voor leiders binnen familiebedrijven

 

Bij Bunt Groep helpen we familiebedrijven sterker maken. Benieuwd hoe we jullie als familiebedrijf kunnen helpen? Neem dan contact met ons op.

 

Henk van Daalen

Trainer familiebedrijven