5 manieren om als opvolger uit de schaduw van je ouders te stappen

Schaduwtikkertje

Ken je het spel ‘schaduwtikkertje’ wat je met vriendjes of vriendinnetjes speelde? Als de schaduw van de tikker over je heen viel, was je ‘af’ en werden de rollen omgedraaid. En was het aan jou om de schaduw van de ander te raken. En je kon je onzichtbaar maken door in de schaduw van iets groters te staan. Het spel kon je ‘overigens’ alleen spelen als er zon was. Schaduw is er bij de gratie van licht. Zonder licht geen schaduw.

 

Dat spel lijkt verrassend veel op wat er gebeurt in familiebedrijven. Veel pogingen om ‘uit de schaduw te stappen’ gaan eigenlijk over één ding: je positie ten opzichte van je ouders. Het gaat bij positioneren om het verhouden tot je ouders.

De parallel is gauw gemaakt. Als kind van je ouders besta je bij de gratie van hun zijn. Zonder je ouders was jij er ook niet geweest. Precies daar zit de kern. Je bent het kind van je ouders en zij staan in de ordening boven je. Je vormt 50% je vader en 50% je moeder. Hoe meer je je ouders mag laten zijn zoals ze zijn, hoe groter de kans is dat jij wordt wie je bent.

De echte vraag is: ‘Hoe word ik wie ik ben?’

 

Worden wie je bent

Ontwikkelen naar wie je bent gaat in relatie met je ouders. Maar ook met je voorouders. Zij vormden tenslotte weer jouw ouders en jouw ouders vormden jou en je broers en zussen in de volgorde van geboorte. En zo gaat dat door naar jouw kinderen. Iedere opvolger staat altijd in de kindlaag van beide biologische ouders. Een genogram laat dat in één oogopslag zien. Dit is een tekening van een stelsel van laag naar laag, van voorouders naar ouders naar jou en naar je kinderen.

 

Worden wie je bent hangt samen met het familiesysteem van herkomst. Het systeem van herkomst heeft de grootste invloed op jou omdat er wetmatigheden in zitten waar je niet aan kunt ontkomen. Bijvoorbeeld die van het overnemen van verantwoordelijkheden van je ouders waardoor je zowel jezelf verzwakt als de ander. Tijdelijk de verantwoordelijkheid op je nemen is geen probleem, maar op langere tijd verlies je het, want je kunt niet een probleem oplossen wat niet van jou is.

 

De 5 manieren om uit de schaduw te stappen

Je ouders zijn je vader en moeder waar jij ieder 50% van bent. Als je je vader niet de plek geeft als de gever wat hij je wilt (en kan) aanbieden, ontstaat er bewijsdrang. Je gaat op zoek naar erkenning van je vader en ‘eist’ wat je vader of moeder niet kan geven. Dan kom je in het spel van ‘schaduwtikkertje’ terecht waarbij je niet bezig gaat zijn met worden wie je bent in vrijheid van ontwikkeling. Daarom vijf manieren om nu uit de schaduw te stappen.

 

1. Ga voor je ouders staan

Heb geen oordeel over je ouders over wat zij geven, doen of nalaten niet goed genoeg is. Je kunt inhoudelijk wel gelijk hebben, maar door het geven van een oordeel ga je boven je ouders staan en ben je onvrij in je handelen geworden.

 

2. Ga naast je ouders staan

Aanvaard je ouders in alle met hun mooie en minder mooie kanten. Het complete plaatje van je ouders geeft het juiste beeld van wie ze zijn. Beide kanten horen bij hen, dat is het gehele beeld van wie ze zijn. Accepteer dat het bij hen hoort. Je hebt er geen invloed op en kan het niet veranderen. De wetmatigheid in gedrag is dat wat je bij de ander afwijst installeer je onbewust bij jezelf en des te groter is de kans dat je zelf ook dergelijk gedrag vertoont. Je ouder is verantwoordelijk voor zijn gedrag, dat kan jij niet veranderen. Je mag wel grenzen stellen, bijvoorbeeld aangeven dat tijdens de maaltijd als je met je eigen gezin bent, niet telefonisch bereikbaar bent voor de zaak. Daarmee blijf jij op jouw plaats van je eigen plek en blijft je ouder op de eigen plek. Je gaat vervolgens na wat van jou is. Bijvoorbeeld dat je zaken niet goed regelt waardoor aan het eind van de dag vragen bij je komen die direct opgelost dienen te worden. Daarnaast vervelende gevoelens hebt als schuld of machteloosheid. Evalueer effectief en bedenk wat je precies anders kunt gaan doen.

 

3. Ga op de schouders van je ouders staan

Bekijk je ouders in het totaal zoals ze zijn. Kan je hen in het totaal zien? Soms kunnen je ouders, vader of moeder, je niet zien en kunnen ze niet geven wat je nodig hebt. Kan je je ouders zien in wie ze zijn en hoe ze zijn gevormd in de context van hun levensgeschiedenis en tijd waarin zij zijn opgegroeid? Bekijk wat daarin van hen is en bij hen hoort.

 

4. Doe het licht uit

Laat los in wat je meent tekort te zijn gekomen, anders ga je iets van je eisen wat niet op te eisen valt.

 

5. Ga zelf in het licht staan

Laat verantwoordelijkheid liggen bij wie de verantwoordelijkheid hoort. Ga niet iets doen wat eigenlijk je vader of moeder behoren te doen. 

 

 

Bij Bunt Groep helpen we familiebedrijven sterker maken. Benieuwd hoe we jullie als familiebedrijf kunnen helpen? Neem dan contact met ons op.

 

Bertha van Maaswaal

Coach familiebedrijven

(Bronnen: Delen van deze tekst zijn gebaseerd op of overgenomen van 'Gun je jouw vader zijn plek', van Els van Steijn.)